Onderwerpen in dit GOR Rijk weekbericht:

In het weekbericht van de Groepsondernemingsraad Rijk (GOR Rijk) vind je de actuele berichtgeving van de GOR Rijk.
 
Wil je in contact komen met de GOR Rijk? Mail ons: postbus GOR Rijk

Deze week actueel

GOR Rijk brief aan informateur Buma

Op 28 november heeft de GOR Rijk een brief verstuurd aan informateur Buma. In deze brief adviseren we welke keuzes er nodig zijn voor een goed georganiseerde en bemenste rijksoverheid. Een rijksoverheid die centraal en integer wordt bestuurd.

In de brief wordt stilgestaan bij de volgende thema’s:

• besturing van de rijksdienst;
• de digitale transformatie;
• aantrekkelijk werkgeverschap.

Als GOR Rijk zijn we nauw betrokken bij politieke ontwikkelingen. Een nieuw kabinet gaat gepaard met een nieuwe koers en kan het werken voor de rijksdienst beïnvloeden. We willen dat er met ons wordt beslist, niet over ons.

Daarom sturen we traditiegetrouw een brief aan de informateur van een nieuw te vormen Kabinet met aandachtspunten voor de nieuwe kabinetsperiode. De afgelopen tijd hebben GOR Rijk leden input kunnen leveren. Tijdens de interne overleggen is stilgestaan bij de inhoud van de brief en zo zijn we tot dit resultaat gekomen.

Je kunt de brief en bijbehorende infographic op de website van de GOR Rijk bekijken.

Cao-onderhandelingen

De cao-onderhandelingen voor rijksambtenaren zijn vastgelopen omdat de rijksoverheid vasthoudt aan een nullijn: geen loonsverhoging in 2026, 3 procent in 2027 en pas vanaf 2028 een nieuw functiewaarderingssysteem. De vakbonden noemen dit onacceptabel, wijzen op een te hoge werkdruk, doorlopende inflatie en het feit dat andere overheidssectoren wél structurele loonstijgingen krijgen.

De gezamenlijke vakbonden (FNV Overheid, AC Rijksvakbonden, CNV Overheid en CMHF Overheid) bereiden een ultimatum en mogelijke acties voor, maar zijn bereid direct door te onderhandelen als het Rijk met een duidelijk verbeterd loonbod komt.

De GOR Rijk heeft zich in zijn brief aan de informateur (Dhr. mr. S. van Haersma Buma) ook uitgesproken over de nullijn. De GOR Rijk ondersteunt de vakbonden in het standpunt dat de nullijn niet acceptabel is. Een passend salaris is, zeker in tijden van voortdurende inflatie, taakstelling en arbeidsmarktkrapte belangrijk.

Meer nieuws over de cao-onderhandelingen is te vinden op de website van de gezamenlijke vakbonden. 

Lees ook het artikel over dit onderwerp op de website van Binnenlands Bestuur.

Eerder actueel

GOR Rijk in gesprek met Algemene Bestuursdienst (ABD)

Op dinsdag 25 november had een delegatie van de GOR Rijk een gesprek met het Directoraat Generaal Algemene Bestuurdienst (DGABD). De GOR Rijk was vertegenwoordigd door de Werkgroep Rijksbrede Bedrijfsvoering, de Algemene Bestuursdienst door de plv. DG (wnd.) en een collega van hem.

Het DGABD is een belangrijke gesprekpartner voor de GOR Rijk (en andersom). De GOR Rijk werkgroep Rijksbrede Bedrijfsvoering heeft de hervorming van de ABD benoemd tot een van haar speerpunten. En medio 2025 heeft de GOR Rijk een ongevraagd advies uitgebracht waar door de bestuurder positief op is gereageerd. Redenen genoeg om regelmatig met elkaar in gesprek te blijven over de ontwikkelingen.

Door de ABD werden de hoofdlijnen van de voorgenomen nieuwe koers geschetst. Een koers die aansluit op de rijksbrede beweging van het secretarissen-generaal overleg (SGO) en de Interdepartementale Commissie Bedrijfsvoering Rijk (ICBR) om de opgave centraal te stellen en daarop -over de reguliere structuur van de departementen heen- gezamenlijk meer effect te sorteren. (Publiek) leiderschap speelt daarin een belangrijke rol en daarop wordt stevig ingezet; van operationeel tot strategisch niveau.

Ook wordt gekeken op welke wijze meer differentiatie kan worden aangebracht in de focus en dienstverlening. Een afdelingshoofd heeft wat anders nodig dan een DG of SG.
Dit plan moet onder meer bijdragen aan de kwaliteit van de rijksdienst door meer verbondenheid met de samenleving, ontkokering, deskundigheid en diversiteit in achtergrond, expertise en denkwijze. Ook wordt gewerkt aan het verkrijgen van meer inzicht in de kwaliteit van de ABD onder andere door aan de voorkant afspraken te maken over de te realiseren maatschappelijke opgave en jaarlijks ontwikkelafspraken te maken in een persoonlijk publiek leiderschapsplan (PPL). Ten slotte wordt bezien of meer geobjectiveerde data dit inzicht kunnen ondersteunen.

De plannen van de ABD worden voorgelegd aan het SGO. Na bespreking van de plannen zal een (extra) vervolggesprek plaatvinden met de delegatie van de GOR Rijk. Beide partijen onderschrijven het belang om met elkaar in gesprek zijn en blijven en zien ook de toegevoegde waarde daarvan.

Interessante linkjes

Macht of Tegenmacht: ROB-advies in voorbereiding

De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) adviseert regering en parlement onder andere over de inrichting en het functioneren van de overheid. De ROB werkt mee aan goed openbaar bestuur in Nederland, en adviseert gevraagd en ongevraagd.

De raad bereidt een publicatie voor over de complexiteit van macht en tegenmacht binnen de Nederlandse democratische rechtsstaat. Nederland is een pluriforme samenleving, waarbij het openbaar bestuur rekening moet houden met zowel meerderheden als minderheden. De ROB stelt echter vast dat het openbaar bestuur steeds minder goed slaagt in het behartigen van het algemeen belang en het erkennen van deze pluriformiteit. Dit leidt tot beleidsstilstand, het ervaren van dwingend overheidsoptreden door burgers, en het aantasten van grondrechten.

De ROB richt zich daarbij onder meer op de rol van niet-electorale instituties zoals de journalistiek als vormen van tegenmacht die essentieel zijn voor het functioneren van de democratische rechtsstaat.

De kernboodschap is dat macht en tegenmacht in balans moeten zijn om goed bestuur te waarborgen. Dit betekent dat de trias politica (wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht) elkaar controleren, maar dat daarbuiten ook maatschappelijke instituties moeten functioneren als tegenmacht om machtsmisbruik te voorkomen. Zonder deze balans ontstaat er stilstand en wettelijke en sociale spanningen. Daarnaast wordt benadrukt dat tegenmacht dynamisch is en voortdurend onderhoud vergt om effectief te blijven zonder de bestuurbaarheid te blokkeren.

Samengevat gaat de publicatie zich richten op het belang van een gezonde, evenwichtige verhouding tussen macht en tegenmacht binnen een pluriforme samenleving, waarbij het openbaar bestuur en maatschappelijke instituties samenwerken om het algemeen belang en grondrechten te beschermen in een democratische rechtsstaat.

Meer informatie over het onderzoek voorafgaand aan de publicatie is te vinden op de website van de ROB. Aan dit onderzoek worden ook ambtenaren uitdrukkelijk uitgenodigd om een bijdrage te leveren.

Leven Lang Leren (LLO) Actiescan

De LLO Actiescan helpt LLO-initiatieven kritisch kijken naar wat goed werkt, waar kansen liggen en hoe je duurzaam kunt doorgroeien. Het is een praktisch dialooginstrument dat inzicht geeft in de succesfactoren van bestaande praktijkinitiatieven en deze kennis direct toepasbaar maakt voor jouw eigen aanpak.

De LLO Actiescan is ontwikkeld om LLO-initiatieven te helpen groeien en hun impact te verduurzamen. Veel initiatieven in Nederland zijn namelijk versnipperd of tijdelijk georganiseerd. Hierdoor zijn deze initiatieven, en de kennis die ze hebben opgeleverd, kwetsbaar, wat het lastig maakt om structureel impact te realiseren.

Dat sluit ook aan bij de bevindingen uit de Monitor Leercultuur 2025 van de SER en TNO. Die laat zien dat Nederland wel leert, maar niet overal even hard. Vooral in het mkb, bij ouderen en onder zzp’ers blijft de deelname aan leren en ontwikkelen achter. Het leergedrag groeit, maar nog niet genoeg om gelijke pas te houden met de snelle maatschappelijke en technologische veranderingen van onze maatschappij. Juist daarom zijn LLO-initiatieven van groot belang: zij zorgen ervoor dat leren en ontwikkelen steviger wordt verankerd in regio’s en sectoren, zodat meer mensen kunnen blijven meedoen aan de veranderende arbeidsmarkt.

Lees het hele artikel op de website van de Sociaal Economische Raad (SER).

GOR Rijk planning